گزارش حاضر ابتدا وضعیت بنزین ایران را در مقایسه با کشورهای منتخب از نظر تولید، مصرف، قیمت و یارانه بررسی کرده و نشان میدهد که با وجود منابع غنی هیدروکربنی، قیمت داخلی بنزین پایینتر از سطح اقتصادی بهینه است که اثرات آن در مصرف، بودجه دولت و محیطزیست دیده میشود. در گام بعدی، تاریخچه سیاستهای قیمتگذاری بنزین در ایران مرور شده و نشان داده میشود که اصلاحات موفق همراه با ابزارهای مکمل مانند سهمیهبندی، جبران و اقناع افکار عمومی بوده و تثبیت قیمت بدون مکانیزم تعدیل باعث ناترازی بیشتر شده است. در ادامه، گزارش به تحلیل پیامدهای ادامه وضعیت موجود و اصلاح قیمت بنزین در ابعاد اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی پرداخته و تأکید میکند که اصلاح قیمت تنها بدون اصلاحات نهادی مکمل، مشکلات را حل نمیکند و نیازمند یک بسته سیاستی جامع است. تجارب بینالمللی نیز نشان میدهد موفقیت اصلاح قیمت سوخت به «نحوه اجرا»، «زمانبندی»، «طراحی نظام جبران» و «مدیریت ذینفعان» بستگی دارد، نه صرفاً میزان افزایش قیمت. این تجربیات میتوانند چارچوبی عملی برای سناریوهای پیش روی ایران فراهم کنند که کارایی اقتصادی، عدالت اجتماعی و پذیرش عمومی را همزمان مدنظر قرار دهند.
جمعبندی گزارش تأکید دارد که نکته اصلی، افزایش یا تثبیت قیمت نیست، بلکه طراحی مسیر تدریجی، شفاف و قابل پیشبینی برای اصلاح قیمتهاست تا هم پایداری مالی دولت، هم امنیت انرژی و هم رفاه اقشار آسیبپذیر تأمین شود. تصمیمگیری بهموقع و مبتنی بر شواهد میتواند اصلاحات ضروری را به فرصتی برای بهبود حکمرانی انرژی تبدیل کند.
نظرات کاربران