این کتاب که نخستین ویرایش آن سابقهای طولانی در آموزش مهندسی پلیمر دارد، در ویرایش جدید با توجه به تحولات چند دهه اخیر در علم، فناوری و کاربردهای صنعتی پلیمرها بازنگری شده است. نویسندگان در این اثر پلیمرها را نه صرفا بهعنوان مواد شیمیایی، بلکه بهعنوان مواد مهندسی بررسی میکنند و رابطه میان ساختار، خواص، فرآیند تولید و طراحی محصول را در یک چارچوب یکپارچه توضیح میدهند.
کتاب از بررسی ساختار مولکولی پلیمرها و ساختار جامدات پلیمری آغاز میشود و سپس به موضوعاتی همچون الاستیسیته پلیمرهای لاستیکی، ویسکوالاستیسیته، تسلیم و شکست، پلیمرهای تقویتشده، فرآیندهای شکلدهی و طراحی محصولات پلیمری میپردازد. در بخش فرآوری، ویژگیهای متمایز فرآیندهایی مانند اکستروژن، قالبگیری تزریقی و ساخت افزایشی بررسی میشود و در بخش طراحی نیز موضوع انتخاب ماده، فرآیند ساخت، عملکرد، هزینه و اثرات زیستمحیطی محصول مورد توجه قرار میگیرد.
یکی از ویژگیهای مهم ویرایش سوم، توجه بیشتر به تحولات صنعتی و زیستمحیطی صنعت پلیمر است. مقدمه جدید کتاب ضمن مرور گسترش کاربرد پلیمرهای مصنوعی در صنایع مختلف، به چالشهای زیستمحیطی ناشی از تولید، ساخت، استفاده و پایان عمر محصولات نیز میپردازد. همچنین موضوعاتی مانند پلیمرهای زیستپایه، استفاده از الیاف طبیعی بهعنوان تقویتکننده و فناوریهای نوین ساخت افزایشی در این ویرایش پررنگتر شدهاند.
یافتهها و پیامهای کلیدی کتاب: یکی از مهمترین پیامهای کتاب آن است که مهندسی پلیمر را نمیتوان به شناخت خواص یک ماده محدود کرد. عملکرد یک محصول پلیمری حاصل تعامل میان انتخاب ماده، ساختار و خواص آن، روش فرآوری و طراحی محصول است. از این منظر، مهندس باید بتواند میان ویژگیهای ماده و الزامات تولید و کاربرد ارتباط برقرار کند. کتاب همچنین نشان میدهد با گسترش کاربرد پلیمرها در صنایع مختلف، انتخاب مواد و فرآیندهای مناسب باید همزمان معیارهایی مانند عملکرد فنی، قابلیت تولید، هزینه و اثرات زیستمحیطی را در نظر بگیرد.
از منظر صنعت، اهمیت کتاب در همین نگاه یکپارچه است. پلیمرها امروز در طیف گستردهای از صنایع از حملونقل و تجهیزات صنعتی تا پزشکی، خدمات، لوازم خانگی و بستهبندی حضور دارند و به همین دلیل، تصمیمگیری درباره انتخاب و طراحی مواد پلیمری مستقیما با رقابتپذیری محصولات و فرآیندهای تولید ارتباط پیدا میکند. کتاب تلاش میکند دانش شیمی، فیزیک، علم مواد، مهندسی مکانیک و مهندسی تولید را در خدمت حل مسائل واقعی مهندسی پلیمر قرار دهد.
این کتاب نخستینبار در سال ۱۹۸۸ منتشر شد و ویرایش سوم آن پس از نزدیک به چهار دهه، در سال ۲۰۲۶ در قالب 640 صفحه و به زبان انگلیسی توسط انتشارات Oxford University Press منتشر شده است.
نظرات کاربران